مرگ مادر

 

            مرگ مادر

یاد دارم که دوروزی همه غمگین بودم
صبح روز فردا، شنبه اول ماه
به کلاسم رفتم
مبصر خوب کلاس گفت:برپا
بچه ها ایستادند وسپس من گفتم:
همگی بنشستند
یاد دارم که درآن روزعجیب
پسری کوله بدوش
ناگه از راه رسید
وصدای نفسش می آمد
صورتش قرمز بود
موی او ژولیده
چهره اش رنجیده
روبه اوکردم و گفتم حالا
این چه وقت است که تو می آیی
همه ساکت بودند
درکنا ر در چوبین کلاس
من بدان کودک رنجیده ندایی کردم
برو آن کنج کلاس
دستها را بالا ویکی پا نیز هم
کودک رنجیده
با همان حال نزار
رفت آن کنج کلاس
دستهایش را او
ویکی پایش را بالا برد
مشقها را دیدم
خط زدم دفترها
ناگهان کنج کلاس همهمه شد
: بچه ها ساکت، ساکت
ویکی گفت :آن پسر افتادست
مات ومبهوت شدم
نزد او رفتم دیدم اورا
ونگاهش کردم
پسرک روی زمین پهن شدست
رنگ زردش خبرازغم میداد
خبراز غصه وماتم می داد
پچ پچ شاگردان گوش را می آزرد
:بچه ها ساکت ، ساکت
: آی رضا آب بیاور بهرش
من کمی پاشیدم
آب را قطره به قطره
به سر و روی پسر
ناگهان هوش آمد
حال و روزش بد بود
آمدازدرب کلاس
آن مدیر مکتب
چه شده این همه غوغا از چیست ؟
ناگهان چشم مدیر
به پسر دوخته شد
رو به من گفت مدیر:
مادر این کودک
درپس بیماری
دیشب مردست

رخت از این دار فنا بربستست
کودک بیچاره
زار ونزار وخستست
ودگر سایه ی مادر اورا
برسرنیست
از پی غمگینی
از پی بی مهری
کیف ودفتر برداشت
راهی مدرسه شد
تا که از درس نماند دیگر
شاید او دیشب هم
او نخورده شامی
رنگ زردش خبر از خستگی است
خبراز بی کسی است
خبراز ماتم ودردو الم است
ناخودآگاه دلم غمگین شد
برخودم لرزیدم
به خودم پیچیدم
که چرا بی خبر از هر جایی
برسر این کودک
دادوفریاد زدم
من معلم بودم
وچنین بی فکری وچنین بی خبری
ذهن مشغول مرا می آزرد
باخوداندیشیدم
ذهن ها را باید شست
جوردیگر باید دید.
علی شریفی

آهوی وحشی

       آهوی وحشی                                                                                      
دل را به دریا می زنی تا دربرویت واکنم
تیری به رویا می زنی تا در به رویت واکنم
من مست وی هستم و او مست رخ ریبای من
در زن تو ای زیبا گلم تا در برویت واکنم
ای نازنین دلربا ،من عاشق روی توام
خواهم بدانم عاشقی تادربرویت واکنم
تو گلرخ زیبای من ،من عاشق سودای تو
باچشم سر بنما هنر تادر برویت واکنم
چشمان تو رنگ عسل،تیر دلم بر قلب آن
با آن بکن عشوه گری،تا دربرویت واکنم
ای بلبل زیبای من ،رحمی نما برحال من
برخوان به صوت خوش نوا، تادر برویت واکنم
باچشمکی یاغمزه ای، عشقت نمایان کن ولی
برگو چرا وحشی شدی تادربرویت واکنم
ای آهوی وحشی من ،ازصید دامم رسته ای
رحمی به صیادت نما تادربرویت واکنم
شادان برو شادان بیا ای مرغ خوش الحان بیا
عشقت بپای من بریز تادربرویت واکنم
علی شریفی

اصطلاحات و اطلاعات شطرنج

 

آچمز

چنانچه مهره‌ای در وضعیتی قرار داشته باشد که اگر بخواهد حرکت کند شاه خودی در معرض کیش قرار بگیرد، آن مهره اصطلاحاً آچمز است و حق حرکت ندارد. مهره‌ای را که آچمز شاه باشد به هیچ وجه نمی‌توان حرکت داد اما ممکن است مهره‌ای طوری قرار گرفته باشد که حرکت کردن‌اش موجب از دست رفتن مهره‌ای دیگر شود، فرضاً اگر حرکت دادن یک اسب موجب زیر ضرب قرار گرفتن وزیر شود می‌گویند اسب آچمز وزیر است. مهره‌ای که آچمز مهره‌ای به جز شاه باشد را می‌توان حرکت داد اما حرکت دادن آن مهره باعث از دست رفتن قوا می‌شود.

گامبى

به آن دسته از شروع‌بازی‌ها که در آن‌ها به منظور کسب برتری در گسترش مهره‌ها یا برتری در کسب فضای بیشتر، پیاده‌ای قربانی می‌شود گامبی می‌گویند.

ستون باز

هرگاه در یک ستون عمودی از صفحه شطرنج پیاده‌ای وجود نداشته باشد یا آن ستون به وسیله یک سوار سبکِ حمایت‌شده مسدود نشده باشد به آن ستون، ستون باز می‌گویند. کنترل کردن ستون‌های باز با سوارهای سنگین (وزیر یا رخ) معمولا مفید است و توصیه می‌شود

پياده رونده

 

 

چنانچه مسیر حرکت یک پیاده به سوی عرض آخر توسط هیچ پیاده‌ای از حریف مسدود یا تحت کنترل نباشد، به آن پیاده، پیاده رونده یا پیاده آزاد می‌گویند. به عبارت دیگر چنانچه یک پیاده در ستون خود و ستون‌های مجاور خود هیچ پیاده‌ای از حریف را در مقابل نداشته باشد پیاده رونده محسوب می‌شود.

حمله دو جانبه

 

به حالتی گفته می‌شود که یک مهره هم‌زمان به دو مهره از حریف حمله کند به طوری که حریف نتواند هر دو مهره مورد تهدید را نجات دهد. چنانچه یکی از دو مهره مورد تهدید واقع شده شاه باشد به این حالت کیش دوجانبه گفته می‌شود.

مهره به مهره يا تعويض

چنانچه در دو حرکت پیاپی دو مهره هم‌ارزش از طرفین کشته شوند می‌گویند تعویض صورت گرفته یا مهره به مهره شده است.

گسترش

حركت دادن مهره ها اعم از پياده يا سواره به خانه هاى موثرتر و مفيدتر را گسترش در بازى گويند.

دفاع

اگرمهره اى چه پياده و چه سواره توسط مهره هاى مقابل مورد تهديدقرارگيرد شما بوسيله مهره هاى خودى پوششى براى مهره مورد تهديد قرار دهيد تا از آن محافظت نمايد ان را دفاع از مهره گويند.

گشايش

در اوايل بازى ابتدا معمولا بوسيله مهره هاى پياده جلوى مهره هاى سواره نظام باز شده و براى حركت آنها به اصطلاح گشايشى مى شود كه اين عمل گشايش گويند.

مرتب كردن

در هنگام بازى گاهى اتفاق مى افتد كه بازيكن مهره هاى خود را كه احتمالا جا به جا شده است مرتب مى كند. وى با اداى اين جمله كه "مرتب مى كنم" از اين قانون استفاده مى كند. لازم به تذكر است كه در شطرنج هر بازيكن هنگام نوبت خود دست به هر مهره اى زد و آن را از جاى خود بلند كرد بايد حتما با آن مهره بازى كند و حق تغيير بازى بوسيله مهره ديگرى را ندارد. قانون بالا در تفكيك اين دو امر مقرر شده است.

انواع سيستم هاى بازى در شطرنج

 

 

سيستمهاى بازى شطرنج

شروع اسپانيولى	شروع انگلیسی
شروع ژيكو پيانو	دفاع هندى شاه
دفاع اسلاو	دفاع نيمزويج
دفاع بنونى	دفاع پيرك
دفاع سیسیلی	دفاع هندى قديم
دفاع فرانسه اى	سيستم كول
سيستم راگوزين	سيستم شاه هندى
گامبى وزير	گامبى شاه
روى لوپز	شروع رتى

نوشتن حرکت های بازی

موقعیت هر مهره ای در شطرنج از تلاقی سطر و ستونی که مهره در آن قرار دارد مشخص می شود. در سیستم رسمی برای ثبت حرکات در شطرنج برای شاه از حرف K، برای وزیر از حرف Q، برای فیل از حرف B، برای اسب از حرف N و برای رخ هم از حرف R استفاده می کنند.

• برای نشان دادن عمل گرفتن مهره از علامت ضربدر 'x' استفاده می کنیم. مثلا , وقتی می نویسیم: Qxg4. یعنی وزیر مهره ی موجود در موقعیت g4 را می گیرد.

• برای نشان دادن قلعه کوچک از علامت O-O و برای قلعه بزرگ از علامت O-O-O استفاده می کنیم.

• برای نشان دادن کیش از علامت + استفاده می کنیم.

• برای نشان دادن بازی خوب از علامت ! استفاده می کنیم , برای نشان دادن بازی فوق العاده از !! استفاده می کنیم.

• برای بازی ضعیف از ؟ و برای خیلی ضعیف از ؟؟ استفاده می کنیم.

• به دلیل جفت بودن اکثر سوارها، وقتی یک حرکت از هر دو سوارتان قابل اجرا بود، برای مشخص کردن اینکه کدام سوار(مهره) حرکت کرده، در هنگام ثبت محل و موقعیت سواری را که حرکت کرده را هم می نویسند. به عنوان مثال فرض کنید داشته باشیم: Nxg6 این حرکت یعنی اسب مهره ی موجود در g6 را می گیرد. اما اگر هر دو اسب ما قادر باشند این کار را بکنند، برای اینکه معین شود که کدام اسب حرکت کرده، می نویسیم: Nf4xg6. یعنی اسب خانه f4 مهره ی خانه ی g6 را مورد ضرب یا گرفتن قرار داده است.
• اگر دست به مهره ای گرفته شود باید حرکت داده شود.

نتیجه شطرنج

کیش و مات در شطرنج

(۱ از ۸)◀

موقعیت مهره‌ها در آغاز بازی

نتیجه شطرنج به دو صورت است یا به برد یکی از طرفین و باخت طرف دیگر منجر می‌شود و یا به تساوی کشیده می‌شود.

برد یکی از طرفین به سه طریق اصلی می‌تواند اتفاق بیفتد حریف مقابل مات شده باشد. بازی بلافاصله خاتمه می‌یابد. حریف مقابل باخت را قبول کرده باشد. در این صورت می‌گویند حریف تسلیم شده یا بازی را واگذار کرده است. بازی بلافاصله خاتمه می‌یابد. و یا در مسابقاتی که با کنترل زمان برگزار می‌گردد زمان حریف به پایان رسیده باشد. بازی بلافاصله خاتمه می‌یابد.

موارد دیگری نیز ممکن است در مسابقات به اعلام باخت یکی از طرفین از سوی داور منجر شود. برای مثال چنانچه بازیکنی سه بار حرکات غیرقانونی انجام داده باشد (فرضا شاه خود را در حالت کیش رها کرده و حرکت دیگری انجام داده باشد و یا مهره‌ای را به خانه‌ای که قانوناً نمی‌توانسته بدان حرکت کند حرکت داده باشد) داور در دفعات اول و دوم به بازیکن اخطار می‌دهد و در مرحله سوم می‌تواند بازیکن را بازنده اعلام کند. و یا در صورتی که یکی از بازیکنان به طرق مختلف سعی در بر هم زدن تمرکز حریف داشته باشد داور می تواند به او اخطار دهد یا او را بازنده اعلام کند و یا موارد دیگری که داور ممکن است یک بازیکن را به خاطر تخطی از اصول بازی یا خارج شدن از دایره بازی شرافتمندانه جریمه و بازنده اعلام کند.

تساوی بازی نیز ممکن است به چندین طریق اتفاق بیفتد که شرح آن در بخش «تساوی در بازی (پات)» رفت.

بازیکنی که بازی را می‌برد یک امتیاز، بازیکنی که بازی را مساوی می‌کند نیم امتیاز و بازیکنی که بازی را می‌بازد صفر امتیاز دریافت می‌کنند.

بازیهای غیر معمول شطرنج

شطرنج خودکشی

هدف از این نوع شطرنج از دست دادن تمام مهر‌های خودی است و بازیکنی که زودتر همه مهر‌های خودش را از دست بدهد برنده خواهد شد.

اگر مهره‌ای بتواند مهره دیگر را بزند مجبور است که حتما این کار را بکند. در این بازی شاه را هم می‌توان زد. این بازی به مطرنج شهرت یافته، قوانین همانند شطرنج بوده به جز در کیش دادن و همچنین شاه می‌تواند زده شود. در این نوع بازی در صورتی که مهره‌ای در معرض زده شدن قرار گیرد باید حذف گردد.

شطرنج اسکاتلندی

در این بازی ابتدا سفید حق یک حرکت را دارد سپس سیاه حق دو حرکت و پس از آن سفید حق سه حرکت و الی آخر. اگر یک بازیکن کیش بدهد، نوبتش تمام می‌شود. در این بازی، بازیکن محبور است دقیق‌تر باشد و بیشتر فکر کند.

شطرنج بلیتز (برق‌آسا)

در این بازی برخلاف بازی های معمولی و رسمی که بین ۱ تا ۳ ساعت طول میکشد، زمان بازی بین ۳ تا ۵ دقیقه برای هر طرف است. کسی که زمانش زودتر تمام شود بازی را باخته است.

شطرنج و کامپیوتر

به طور کل دو نوع برنامه شطرنج داریم، یه نوع که کامپیوتر در برابر شما و دیگران بازی می‌کند و نوع دیگر که با استفاده از تمرینات و آموزشهای متنوع مهارتهای شما را در بازیهای شطرنج افزایش می‌دهد.

معروفترین نرم‌افزارهای شطرنج

نرم‌افزارهای زیر جزو معروفترین و قدرتمندترین نرم‌افزارهای شطرنج هستند که می‌توانند کمک زیادی در پیشرفت و یادگیری شما در شطرنج داشته باشند:

Fritz یک برنامه آلمانی برای بازی و آنالیز و همچنین جستجو کردن بانک‌های اطلاعاتی جزو بهترین برنامه‌های حرفه‌ای دردنیا می‌باشد که مورد استفاده و تایید اکثر قهرمانان جهان و بازیکنان قدرتمند قرارگرفته‌است.

Chessmaster یکی از معروفترین و قدرتمندترین بازیهای شطرنج که نسخه‌های مختلفی از این برنامه فوق العاده موجود است.

CHESS ASSISTANT این برنامه توسط شطرنجبازان حرفه‌ای استفاده می‌شود و یک دستیار شطرنج تمام عیار است.

Houdini قدرتمندترین موتور شطرنج است که پس از نسخه 1.5 در 15 دسامبر 2010 در صدر لیست‌های ریتینگ قرار گرفته است.

بازی‌های آنلاین شطرنج

سایت‌های زیر به شما امکان می‌دهند که با دیگر کاربران از طریق اینترنت شطرنج بازی کنید: www.chess.com www.sparkchess.com

بانک اطلاعات بازی‌های شطرنج

سایت زیر یکی از بزرگترین سایت‌های ثبت بازی‌های شطرنج می‌باشد. میلیون‌ها بازی ثبت شده از بزرگترین و نامدارترین شطرنج بازان دنیا در این سایت وجود دارد که منبع بسیار غنی برای علاقه‌مندان به شطرنج می‌باشد:

www.Chessgames.com